girisimcilericin

Bir önceki yazılarımızda ayrıntılarını anlattığımız; iyi bir çalışma planı çerçevesinde ve doğru bir içerikle hazırlanmış referandum, her koşulda ortak aklı oluşturur diye düşünemeyiz. Çünkü ortak aklın oluşabilmesi için, her bireyin oylamaya sunulan içeriği anlamış ve özgür iradesiyle değerlendirerek, oyunu kullanmış olması beklenir.

Oysa eğitim düzeyi düşük, vatandaşlık bilinci yeterince gelişmemiş toplumlarda, bireyler özgür iradelerinden çok, çevre etkisi altında oylarını kullanmaktadır. Bu yapıdaki toplumlarda referandumun doğru sonuç vermesi beklenemez.

İnsanoğlunun birlikte yaşama kuralları; gelişmesine paralel olarak sürekli değişmekte ve yenilenmektedir. Bu nedenle bulunan her çözüm kendi içerisinde hem olumlu hem de olumsuz yönleri taşımaktadır.

Günümüzde iyi olduğu düşünülerek yapılan referandum, bu çözümlerden sadece bir tanesidir. Ve doğru sonuç vermesi için, bireylerin doğru bilgilenmesi ve özgür iradesini kullanması gerekmektedir.

İnsanoğlunun daha iyiye ulaşma çabası, varolduğu sürece devam edecektir. Gelişim sürecine katkıda bulunmak, vatandaşlık sorumluğunu yerine getirmek ve vatandaşlık hakkını kullanmak için, bireylerin bu sürece aktif katılması önemlidir.

Referandum sonucu değerlendirilirken, bu gerçekler gözardı edilmemelidir.

Bir önceki yazımızda da belirttiğimiz gibi, iyi bir çalışma planı çerçevesinde hazırlanmış referandum paketinde, aynı konu grubu etrafında toplanmış değişiklikler ele alınmalıdır.

Referandum paketi birden çok konu grubunu içerdiğinde, gerek anlaşılması, gerekse ortak aklın bulunması zorlaşacaktır. Çünkü her konu grubunun kamu oyuna anlatılması ve anlaşılmasının sağlanması uzun bir çalışmadır. Kaldı ki bireylerin her konu grubunda farklı görüşlerinin olması doğaldır.

Birden çok  konunun aynı referandum paketi içerisinde ele alınması, bireylerin tercihlerini somut olarak ortaya koymasına engel olacaktır.

Bu nedenle konu grupları bazında referanduma gidilmesi, bireylerin karar alma süreçlerini hızlandıracak ve geniş bir kamu bilinci oluşmasını sağlayacaktır.

Bir önceki yazımızda da belirttiğimiz gibi, referandum tüm ülkeyi ilgilendiren önemli konularda ortak aklı bulma çabasıdır.

Bu nedenle referandum çalışmaları, tüm ülkeyi temsil edecek çalışma grubu tarafından hazırlanmalıdır. Referandum çalışma grubunda, konunun uzmanları, siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, ilgili devlet organları, ilgili kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar ile halkı temsil edecek gruplar yeralmalıdır. Geniş açılımlı bir çalışma grubu oluşturmadan hazırlanan referandum, ortak aklın bulunmasına hizmet etmeyecektir.

Çalışma grubunun oluşturulması kadar, çalışma planının oluşturulması da önemlidir. Çalışma planı, içeriği oluşturmak ve olgunlaştırmak için yeterli zamanı sağlamalıdır. Yeterince tartışılmamış ve içeriği olgunlaştırılmamış çalışmalar, uygulamada pek çok aksaklığın oluşmasına neden olacaktır. Aynı zamanda doyurucu, sağlam zeminin kurulmasını engelleyecektir.

İyi bir planlama ve zengin katılımla hazırlanmış bir referandum çalışması, aşağıdaki sorulara cevap vermelidir.

• Değişiklik niçin gereklidir ?
• Bu değişiklik yapılmazsa ne olur ?
• Bu değişikliğin yapılmasıyla ne gibi yararlar sağlanacaktır ?
• Değişiklik nasıl uygulanacaktır ?
• Mevcut uygulamadan yeni uygulamaya geçişin kuralları nelerdir ?
• Yapılacak değişiklik, diğer uygulama ya da kuralları etkileyecek midir ?
• Yapılacak değişikliğin etkilediği diğer alanlar için ne gibi yeniliklere ihtiyaç vardır ? Ve bu ihtiyaçlar için ne gibi çözümler hazırlanmıştır ?

Bu sorulara açık, net ve ikna edici cevaplar verilmemiş ise, referandum çalışmaları amacına ulaşmamıştır.

Türkiye gündemine yerleşen Referandum çalışmaları, seçim ortamına dönüştüğü için, yalın ve doğru bilgiye erişmek giderek zorlaşıyor. Oysa Referandum, tam da bunun tersine bir nedenle var. Bu gerçekten hareketle Referandum hakkında, objektif bilgileri sizlere aktarmamız gerektiğine inanarak yeni yazı dizimize başladık.

Bu nedenle yazı dizisinin ilkini ‘referandum nedir ?’ sorusunu cevaplamaya ayırdık.

Referandum sözlük anlamıyla ‘Halk oylaması’ demektir. Ve anayasa değişikliği, yasaların kabulu ya da çok önemli konularda halkın iradesini belirlemek amacıyla yapılan oylamadır. Referandumda halkın iradesi, yönetime doğrudan doğruya yansımakta olup, doğrudan demokrasinin güzel bir örneğidir.

Yani referandum, ülke halkının tamamını ilgilendiren ve ortak uzlaşma gerektiren konularda, her bir vatandaşın bireysel görüşünü belirterek, geleceğe yön verecek ortak aklı oluşturma çabasıdır.

Bu yönüyle referandum; politika ve partiler üstü konularda, ortak eğilimleri belirlemek amacıyla yapılan, bireysel görüşlere başvurma yöntemidir.

Matematiksel terimlerle ifade edersek; referandum sonucunda, ortak yaşam kurallarının EBOB’u (En Büyük Ortak Bölen) bulunur.

Bu nedenle referandum, bireyin kendi iç sesini ve bilgisini kullanarak karar vermesi gereken bir süreçtir. Ve demokrasilerde, ne kadar farklı olursa olsun, bireysel görüşlere saygı duymak gerekir.